૨૧ ઑગસ્ટ – ‘વિશ્વ ઉદ્યોગસાહસિકતા દિવસ’ : “Job Seeker નહીં, પણ Job Creator”
કેપિટલ મેસેજ
Capital message
વિદ્યાર્થીઓમાં ખાસ કરીને “Think Big – Innovate – Create – Lead” નો દ્રષ્ટિકોણ કેળવાય તે માટે શાળા સ્તરે આયોજિત કરી શકાય તેવી રસપ્રદ, પ્રેરણાદાયી અને વ્યવહારુ પ્રવૃત્તિઓ :
૧. નવાચાર માટે પ્રેરણા આપવી
વિદ્યાર્થીઓ પોતાની નવીન વ્યવસાયિક સજ્જતા માટે સજ્જ બને.
૨ થી ૩ મિનિટના સુઝાવ રજુ કરે
“કચરામાંથી કંચન” બનાવતા શીખે.
નકામી કે જૂની વસ્તુઓમાંથી ઉપયોગી પ્રોડક્ટ બનાવી તેનું બજાર મૂલ્ય નક્કી કરતાં શીખે.
“સોશિયલ ઇનોવેશન ચેલેન્જ” ને પડકારે
સ્થાનિક કે સામાજિક સમસ્યાઓ જેવી કે ટ્રાફિક, પર્યાવરણ, શિક્ષણ કે પાણીની બચતનો હલ ઉકેલી શકાય તેવા સ્ટાર્ટઅપ વિચારો રજૂ કરતાં થાય.
૨. સફળતાની સાચી પ્રેરણા અને નાની સલાહ :
સ્થાનિક ઉદ્યોગસાહસિકો સાથે સંવાદ ગોષ્ટીનું આયોજન થાય.
સ્થાનિક વેપારી, સફળ સ્ટાર્ટઅપ, ફાઉન્ડર કે ભૂતપૂર્વ વિદ્યાર્થીને આમંત્રિત કરી તેમનો સંઘર્ષ અને સફળતાની ગાથા શાળમાં વિદ્યાર્થીઓ સમકક્ષ રજુ થાય.
વિશ્વ અને ભારતના અગ્રણી ઉદ્યોગસાહસિકો (જેમ કે ધીરુભાઈ અંબાણી, રતન ટાટા, નારાયણ મૂર્તિ વિગેરે ) ના જીવનકવન અને સફળતાની સફર પર વિદ્યાર્થીઓ દ્વારા ઓડિયો-વિઝ્યુઅલ કે સુંદર વક્તવ્ય શ્રેણીનું આયોજન થાય.
૩. પ્રાયોગિક અને ઇન્ટરેક્ટિવ પ્રવૃત્તિઓ :
“વન ડે સ્ટુડન્ટ માર્કેટ” નું આયોજન થાય.
વિદ્યાર્થીઓ નાની મૂડી રોકીને હસ્તકળા, પુસ્તકો, સ્ટેશનરી કે ઓર્ગેનિક ફૂડના સ્ટોલ લગાવે.
વિદ્યાર્થીઓ ખરીદ-વેચાણ, નફો-નુકસાન અને ગ્રાહક સંવાદ પ્રેક્ટિકલી શીખી શકે.
વિદ્યાર્થીઓને અમુક બજેટ આપીને કોઈપણ સર્જનાત્મક સેવા કે નાની પ્રોડક્ટ દ્વારા મહત્તમ નફો મેળવવાની સ્પર્ધાનું આયોજન થાય.
વર્ગખંડમાં વ્યવસાયિક નિર્ણયો, બજેટ મેનેજમેન્ટ અને શેરબજાર/રોકાણની સમજ આપતી રમતોનું અયોજન થાય .
૪. સર્જનાત્મક અને અભિવ્યક્તિ સ્પર્ધાઓ :
વિદ્યાર્થીઓ બિઝનેસ લોગો અને સ્લોગન ડિઝાઇનિંગ કરતાં શીખે
વિદ્યાર્થીઓ પોતાની કાલ્પનિક કંપની માટે આકર્ષક લોગો, ટેગલાઇન અને જાહેરાત તૈયાર કરે.
વક્તૃત્વ / ડીબેટ સ્પર્ધાનું આયોજન થાય
વિદ્યાર્થીઓને “નોકરી શોધનાર કરતાં નોકરી આપનાર બનવું શા માટે શ્રેષ્ઠ છે?” ભારપૂર્વક સમજાવવું જોઈએ.
“સ્ટાર્ટઅપ ઇન્ડિયા – વિકસિત ભારતના નિર્માણનો મુખ્ય આધાર.” વિષય પર વ્યાખ્યાન માળનું આયોજન થાય.
કોઈપણ નવીન પ્રોડક્ટ વેચવા માટે વિદ્યાર્થીઓ ૧ મિનિટની લાઈવ જાહેરાત/નાટક ભજવી બતાવે.
૫. પ્રદર્શન અને એક્સપોઝરનું આયોજન :
ઉદ્યોગસાહસિકતા પ્રદર્શન ગોઠવાય.
શાળાના નોટિસ બોર્ડ પર “સફળ સ્ટાર્ટઅપ્સ ઓફ ઇન્ડિયા” અને “યંગ ઇનોવેટર્સ” ની માહિતી પ્રદર્શિત કરવી.
ઉદ્યોગોની મુલાકત ગોઠવાય
નજીકના નાના ઉદ્યોગ, ડેરી ઉદ્યોગ, ઉત્પાદન એકમ કે બેંકની મુલાકાત કરાવી વ્યવસાયિક પ્રક્રિયાઓની માહિતી આપવી.
આમ 21 ઓગસ્ટે ઉજવાતો વિશ્વ ઉદ્યોગસાહસિકતા દિવસ એ માત્ર નફો કમાવવા કે વ્યવસાય શરૂ કરવા પૂરતો સીમિત નથી; તે વિદ્યાર્થીઓમાં નવીન વિચારસરણી, સમસ્યા ઉકેલવાની ક્ષમતા અને પહેલ કરવાની હિંમત કેળવવાનો અવસર છે. સાહસિક એ છે જે આસપાસની મુશ્કેલીઓને ફરિયાદ તરીકે જોવાને બદલે તેને ઉકેલવાની તક તરીકે જુએ છે. પુસ્તકીય જ્ઞાનની સાથે વ્યવહારુ દુનિયામાં ઉપયોગી બને તેવી નવી પદ્ધતિઓ કે પ્રોડક્ટ્સ વિચારવી.
તિલક મહેતા: માત્ર 13 વર્ષની ઉંમરે મુંબઈના ડબ્બાવાલાઓની કાર્યક્ષમતાનો ઉપયોગ કરીને તે જ દિવસે પાર્સલ પહોંચાડવાનું નેટવર્ક શરૂ કર્યું. તેમણે દર્શાવ્યું કે મોટી ઉંમરની રાહ જોયા વગર પણ શાળાના અભ્યાસ સાથે નવો વિચાર અમલમાં મૂકી શકાય છે.
અદ્વૈત ઠાકુર : માત્ર 12 વર્ષની નાની વયે કમ્પ્યુટર પ્રોગ્રામિંગ શીખીને ડિજિટલ કંપની સ્થાપી. ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ ફક્ત મનોરંજન માટે નહીં, પરંતુ ઉપયોગી પ્રોડક્ટ બનાવવા માટે કર્યો.
શાળા સ્તરના વ્યવહારુ સાહસો :
જૂના પુસ્તકો અને યુનિફોર્મનું એક્સચેન્જ પ્લેટફોર્મ બનાવવું.
પ્લાસ્ટિકના વિકલ્પ તરીકે કાગળ કે કાપડની થેલીઓ બનાવી સ્થાનિક દુકાનોમાં આપવી.
વેસ્ટમાંથી બેસ્ટ વસ્તુઓ બનાવી શાળાના પ્રદર્શન કે ફેરવેલ કાર્યક્રમોમાં તેનું વેચાણ કરવું.
આમ કોઈપણ મોટો વિચાર શરૂઆતમાં નાનો જ હોય છે. આજના દિવસે પુસ્તકીય જ્ઞાનને વ્યવહારુ ઉકેલોમાં ફેરવીને સમાજ માટે ઉપયોગી બનવાનો સંકલ્પ કરવો એ જ સાહસિકતા દિવસનો સાચો ઉદ્દેશ્ય છે.
સંકલન : ડો. ઝુઝારસંગ એન.સોઢા , આચાર્ય પી.પી.જી. એક્સપરિમેન્ટલ હાઇસ્કુલ , પાટણ
