ડભોઈ ઉનાળાના પ્રારંભે જ ગરીબોના ફ્રીજ’ ગણાતા માટલાના બજારમાં મંદીનો માહોલ
કેપિટલ મેસેજ, ન્યુઝ
આધુનિક ઉપકરણોના આક્રમણ વચ્ચે પરંપરાગત માટીકામનો વ્યવસાય સંકટમાં મહેનત વધી પણ વળતર ઘટ્યું માટી સાથેના અતૂટ નાતાની કલા ડભોઈ શહેર અને આસપાસના ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં ઉનાળાની દસ્તક સાથે જ માટીના વાસણો બનાવવાની પ્રક્રિયા તેજ બને છે. અહીંના કુશળ કારીગરો ખાસ પ્રકારની માટોડી (ચીકણી માટી) લાવી તેને પલાળી, ગુંદીને ચાકડા પર ચઢાવે છે. પોતાના અનુભવી હાથોના કસબથી તેઓ માટીને ગોળાકાર ઘાટ આપી સુંદર માટલાં તૈયાર કરે છે. આ માટલાં માત્ર માટીના વાસણ નથી, પરંતુ કુદરતી રીતે પાણીને ઠંડુ રાખવાનું શ્રેષ્ઠ માધ્યમ છે મોંઘવારી અને મહેનતનો બેવડો માર કારીગરો જણાવી રહ્યા છે કે માટલા બનાવવાની પ્રક્રિયા ખૂબ જ જહેમત માંગી લે તેવી છે. માટી લાવવાથી લઈને તેને પકવવા સુધીના ખર્ચમાં અને કાચા માલના ભાવમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. કલાકોની સખત મજૂરી બાદ તૈયાર થતા આ માટલાના વેચાણમાં આ વર્ષે શરૂઆતથી જ મંદી જોવા મળી રહી છે.
More Read
ઉનાળો બરાબરનો જામ્યો હોવા છતાં ગ્રાહકોની પાંખી હાજરીને કારણે કુંભારોના ચાકડાની ગતિ તો ચાલુ છે, પણ આજીવિકા પર જોખમ વર્તાઈ રહ્યું છે.
કેમ ઘટી રહ્યું છે માટલાનું ચલણ એક સમય હતો જ્યારે દરેક ઘરમાં માટીનું માટલું શાન ગણાતું, પરંતુ બદલાતા સમય સાથે ચિત્ર બદલાયું છે ઇલેક્ટ્રોનિક ઉપકરણોનો ક્રેઝ: ઘરે-ઘરે પહોંચેલા ફ્રીજ, ઠંડા કુલર અને વોટર પ્યુરિફાયરને કારણે લોકો માટીના માટલાથી દૂર થઈ રહ્યા છે આધુનિક જીવનશૈલી: શહેરીકરણ અને આધુનિક લાઈફસ્ટાઈલને કારણે પરંપરાગત વસ્તુઓનું સ્થાન ટેકનોલોજીએ લઈ લીધું છે માલ-મટીરીયલના ભાવ: કાચા માલના ભાવ વધવા છતાં સામે માટલાના યોગ્ય ભાવ ન મળતા કારીગરો નિરાશ છે દિવસ-રાત એક કરીને અમે આ માટલા બનાવીએ છીએ, પણ હવે લોકો ફ્રીજનું પાણી વધુ પસંદ કરે છે. ગરીબોનું ફ્રીજ ગણાતું આ માટલું હવે માત્ર શોભાની વસ્તુ બની રહ્યું હોય તેવું લાગે છેડભોઈના આ પંથકમાં વર્ષોથી ચાલ્યો આવતો આ વ્યવસાય અત્યારે અસ્તિત્વની લડાઈ લડી રહ્યો છે. જો લોકો ફરીથી આરોગ્યપ્રદ અને કુદરતી ઠંડક આપતા માટીના વાસણો તરફ નહીં વળે, તો આ સુંદર કલા અને કારીગરો બંને ઈતિહાસના પાને વિલાઈ જશે તેવી ભીતિ સેવાઈ રહી છે.
રિપોર્ટ : ફઝલ રઝાક ખત્રી,ડભોઈ
